15 İYUN QURTULUŞ GÜNÜ – ÜMUMMİLLİ LİDER HEYDƏR ƏLİYEVİN DÖVLƏTÇİLİK VƏ SUVERENLİK OBRAZI

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində elə şəxsiyyətlər vardır ki, onların fəaliyyəti bütöv bir xalqın taleyi ilə vəhdət təşkil edir. Belə nadir şəxsiyyətlərdən biri, şübhəsiz ki, müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, Ümummilli Lider Heydər Əliyevdir. Onun adı Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi, milli maraqların qorunması, suverenliyin təmin olunması və ölkənin inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. Bu baxımdan 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü yalnız bir təqvim tarixi deyil, həm də Heydər Əliyevin dövlətçilik missiyasının və xilaskarlıq fəaliyyətinin təntənəsidir.

XX əsrin sonlarında Azərbaycan xalqı mürəkkəb və ziddiyyətli hadisələrin şahidi oldu. Sovet İttifaqının süqutundan sonra dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan ağır siyasi, iqtisadi və hərbi problemlərlə üz-üzə qalmışdı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımız işğal edilir, minlərlə soydaşımız doğma yurdlarından didərgin düşürdü. Eyni zamanda ölkə daxilində siyasi çəkişmələr, hakimiyyət uğrunda mübarizə və idarəetmədəki boşluqlar dövlətçiliyin gələcəyini ciddi təhlükə altında qoymuşdu.

1993-cü ilin iyun ayında vəziyyət daha da kritik xarakter aldı. Respublikada baş verən hadisələr ölkəni vətəndaş qarşıdurmasına və parçalanmaya sürükləyirdi. Dövlət idarəçiliyi iflic vəziyyətinə düşmüş, xalq arasında narahatlıq və ümidsizlik hökm sürməyə başlamışdı. Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanılması sual altında idi. Belə bir məqamda xalqın nəzərləri yenidən böyük dövlətçilik təcrübəsinə malik olan Heydər Əliyevə yönəldi.

Azərbaycan xalqının təkidli tələbi ilə Heydər Əliyevin Bakıya qayıdışı ölkənin taleyində dönüş nöqtəsinə çevrildi. 1993-cü il iyunun 15-də onun Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Sədri seçilməsi müstəqil Azərbaycanın xilasının başlanğıcı oldu. Sonralar məhz buna görə həmin tarix Milli Qurtuluş Günü kimi dövlət bayramı elan edildi.

Milli Qurtuluş hadisəsinin mahiyyətində Heydər Əliyevin dövlətçilik düşüncəsi dayanırdı. O, hakimiyyətə qayıtdığı ilk gündən Azərbaycanın milli maraqlarını, dövlət müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü əsas prioritet kimi müəyyənləşdirdi. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkədə sabitlik bərpa edildi, qanunsuz silahlı birləşmələrin fəaliyyəti dayandırıldı və dövlət idarəçiliyi yenidən formalaşdırıldı.

Heydər Əliyev üçün dövlətçilik anlayışı sadəcə siyasi hakimiyyət məsələsi deyildi. O, dövlətçiliyi xalqın gələcəyinin təminatı, milli təhlükəsizliyin əsas şərti və müstəqilliyin qarantı hesab edirdi. Buna görə də dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, hüquqi bazanın yaradılması və milli həmrəyliyin təmin olunması onun siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri oldu.

1995-ci ildə qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Heydər Əliyevin dövlətçilik strategiyasının mühüm nailiyyətlərindən biri idi. Müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası hüquqi dövlət quruculuğunun əsasını qoydu, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını təsbit etdi və dövlət idarəçiliyinin müasir modelini formalaşdırdı.

Heydər Əliyevin dövlətçilik fəlsəfəsinin mühüm tərkib hissələrindən biri də suverenlik anlayışı idi. O, Azərbaycanın heç bir xarici təsir altında olmadan müstəqil siyasət yürütməsini dövlətin əsas vəzifəsi hesab edirdi. Məhz bu prinsip əsasında Azərbaycanın xarici siyasət kursu formalaşdırıldı. Milli maraqlara söykənən balanslaşdırılmış diplomatiya ölkəmizin beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artmasına imkan yaratdı.

Suverenlik anlayışı Heydər Əliyevin fəaliyyətində yalnız siyasi müstəqilliklə məhdudlaşmırdı. O, iqtisadi müstəqilliyin də dövlət suverenliyinin vacib elementi olduğunu yaxşı bilirdi. Bu məqsədlə həyata keçirilən iqtisadi islahatlar Azərbaycanın gələcək inkişafının əsasını qoydu. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” təkcə iqtisadi layihə deyil, həm də Azərbaycanın müstəqil siyasət yürütmək imkanlarını genişləndirən strateji qərar idi.

Bu müqavilə nəticəsində ölkəyə milyardlarla dollar investisiya cəlb olundu, yeni iş yerləri yaradıldı, enerji sektorunun inkişafı sürətləndi və Azərbaycan beynəlxalq enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaşlardan birinə çevrildi. Sonrakı illərdə Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum kimi nəhəng layihələrin reallaşması da məhz Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasətinin nəticəsi idi.

Ümummilli Lider milli birlik və həmrəyliyin də dövlətçiliyin ayrılmaz hissəsi olduğunu dəfələrlə vurğulayırdı. O hesab edirdi ki, xalqın birliyi olmadan güclü dövlət qurmaq mümkün deyil. Məhz buna görə də onun fəaliyyəti dövründə cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında qarşılıqlı anlaşma və həmrəylik mühiti yaradıldı.

Heydər Əliyevin dövlətçilik məktəbi bu gün də yaşayır və inkişaf edir. Azərbaycanın müasir uğurları onun müəyyən etdiyi strateji kursun nə qədər düzgün və uzaqgörən olduğunu təsdiq edir. Bu siyasətin Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi nəticəsində Azərbaycan regionun aparıcı dövlətinə çevrilmişdir.

Son illərdə Azərbaycanın əldə etdiyi tarixi nailiyyətlər, xüsusilə ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam bərpa olunması Heydər Əliyevin dövlətçilik ideyalarının təntənəsidir. Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri, yeni şəhər və kəndlərin salınması, müasir infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi müstəqil Azərbaycan dövlətinin gücünü və qüdrətini nümayiş etdirir.

Bu gün Azərbaycan dünyanın nüfuzlu dövlətləri sırasında öz layiqli yerini tutmuşdur. Ölkəmizin beynəlxalq təşkilatlarda artan nüfuzu, mühüm qlobal layihələrdə iştirakı və etibarlı tərəfdaş kimi tanınması Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu dövlətçilik strategiyasının uğurlu nəticəsidir.

15 İyun Milli Qurtuluş Günü xalqımızın tarixində dövlətçilik iradəsinin, milli birliyin və siyasi müdrikliyin təntənəsi kimi yaşayır. Bu gün bir daha göstərir ki, Azərbaycanın müstəqilliyi və suverenliyi böyük fədakarlıqlar hesabına qorunub saxlanılmışdır. Həmin uğurun memarı isə Ümummilli Lider Heydər Əliyev olmuşdur.

Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqının xilası, dövlətçiliyimizin dirçəlişi və müstəqilliyimizin möhkəmlənməsi tarixidir. Bu əlamətdar gün həm də Heydər Əliyevin zəngin siyasi irsinin, dövlətçilik fəlsəfəsinin və xalqına sonsuz məhəbbətinin təcəssümüdür. Ulu Öndərin adı Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişaf salnaməsində əbədi yaşayır və yaşayacaqdır.

Bu gün hər bir azərbaycanlı qürur hissi ilə qeyd edir ki, müasir, güclü və qalib Azərbaycan məhz Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf yolunun bəhrəsidir. Onun dövlətçilik və suverenlik ideyaları ölkəmizin gələcək inkişafının da əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. 15 İyun isə Azərbaycan tarixində milli qurtuluşun, dövlətçilik əzminin və Heydər Əliyev dühasının simvolu kimi daim yaşayacaqdır.

Hürü Hacızadə

Yazıçı-publisist

“Qızıl qələm” mükafatçısı

Fərid Səfərov

AJB-nin üzvü

“Qızıl qələm” mükafatçısı